Áp lực từ Donald Trump và bài toán lãi suất: Thử thách cho tân Chủ tịch Fed

Việc bổ nhiệm Kevin Warsh làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang gây tranh cãi khi ông phải cân bằng giữa áp lực giảm lãi suất từ Donald Trump và thực tế lạm phát.

Khi Bộ Tư pháp Mỹ chính thức khép lại cuộc điều tra đối với Chủ tịch Jerome Powell, con đường để cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh tiếp quản vị trí quyền lực nhất hệ thống tài chính toàn cầu vào ngày ¹⁵⁄₅ tới đã trở nên rộng mở hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, chiếc ghế này không hề êm ái, bởi nó đi kèm với những kỳ vọng chính trị nặng nề từ Nhà Trắng.

Kỳ vọng của ông Trump đối đầu với thực tế kinh tế khốc liệt

Donald Trump không hề giấu giếm mong muốn của mình: một Chủ tịch Fed sẵn sàng cắt giảm lãi suất nhanh chóng để kích thích tăng trưởng. Trong một cuộc phỏng vấn với Fox Business, ông khẳng định niềm tin rằng lãi suất sẽ “thấp hơn nhiều” ngay khi Kevin Warsh nhậm chức. Thế nhưng, dưới góc nhìn của các chuyên gia kinh tế, mong muốn này đang vấp phải những rào cản vĩ mô không thể ngó lơ.

Điểm nóng chính là tình hình địa chính trị tại Iran. Chiến sự leo thang đã đẩy giá dầu và khí đốt tăng vọt, trực tiếp kéo lạm phát tháng 3 lên mức 3,3% - vượt xa mục tiêu 2% mà Fed hằng theo đuổi. Trong bối cảnh chi phí năng lượng leo thang, việc giảm lãi suất lúc này chẳng khác nào “đổ thêm dầu vào lửa”, khiến lạm phát có nguy cơ mất kiểm soát.

Rào cản từ nội bộ FOMC: Một mình Warsh liệu có đủ sức?

Một sai lầm phổ biến là cho rằng Chủ tịch Fed có quyền quyết định tuyệt đối. Thực tế, chính sách tiền tệ được quyết định bởi Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) với 12 thành viên. Kevin Warsh sẽ chỉ là một phiếu bầu trong số đó.

Hiện tại, sự đồng thuận trong FOMC đang nghiêng về phía thận trọng. Ngay cả những thành viên vốn có tư tưởng “bồ câu” (ủng hộ giảm lãi suất) như Thống đốc Christopher Waller cũng đã thay đổi lập trường. Waller lập luận rằng với tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp (4,3%), nền kinh tế không thực sự cần một cú hích từ việc giảm lãi suất, trong khi áp lực lạm phát vẫn hiện hữu.

Đáng chú ý, Warsh sẽ thay thế Stephen Miran - một trong số ít những người kiên quyết ủng hộ cắt giảm lãi suất. Điều này vô tình khiến phe “bồ câu” trong FOMC trở nên yếu thế hơn. Thậm chí, biên bản cuộc họp tháng 3 còn cho thấy một bộ phận không nhỏ thành viên đang xem xét khả năng tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát, thay vì cắt giảm như mong đợi của ông Trump.

Bài học từ Alan Greenspan và cái bẫy “tính độc lập”

Jon Faust, cựu cố vấn của Jerome Powell, đã đưa ra một phép so sánh thú vị với thời kỳ của Alan Greenspan vào những năm 1990. Khi đó, Greenspan có thể thuyết phục toàn bộ ủy ban giữ nguyên lãi suất nhờ uy tín tuyệt đối và lập luận sắc bén về năng suất từ Internet. Tuy nhiên, Kevin Warsh không có được “vốn tự có” đó.

Ngược lại, Warsh nhậm chức với một “gánh nặng” là sự kỳ vọng công khai từ Donald Trump. Điều này tạo ra một nghịch lý: để chứng minh mình độc lập và uy tín, Warsh buộc phải hành động ngược lại với ý muốn của người đã chọn ông. Việc ông thừa nhận trong phiên điều trần rằng Fed chỉ có một khoảng thời gian ngắn để đưa lạm phát về mức mục tiêu cho thấy ông đang nghiêng về phía thắt chặt tiền tệ hơn là nới lỏng.

Góc nhìn chuyên gia: Sự đánh đổi giữa chính trị và ổn định tài chính

Nhìn từ thực tế, nếu Kevin Warsh chọn chiều lòng Nhà Trắng và giảm lãi suất bất chấp lạm phát, ông sẽ đánh mất uy tín với thị trường tài chính toàn cầu và gây rủi ro cho sự ổn định của đồng USD. Ngược lại, nếu ông giữ vững nguyên tắc độc lập, ông sẽ đối mặt với áp lực chính trị khủng khiếp từ Tổng thống.

Bài học kinh nghiệm ở đây là: Trong quản trị kinh tế vĩ mô, sự độc lập của Ngân hàng Trung ương không chỉ là lý thuyết, mà là chốt chặn cuối cùng để ngăn chặn các chu kỳ bong bóng tài chính do áp lực chính trị ngắn hạn gây ra.

Theo bạn, Kevin Warsh nên ưu tiên sự ổn định của nền kinh tế hay đáp ứng kỳ vọng của Tổng thống để đảm bảo sự ủng hộ chính trị? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận bên dưới!