Bằng Bách khoa: Vì sao loại Khá vẫn 'đắt giá' trên thị trường lao động?

Tỷ lệ tốt nghiệp xuất sắc tại Đại học Bách khoa Hà Nội thường chỉ dao động từ 3-5%, một con số gây ngạc nhiên nhưng lại khẳng định tiêu chuẩn khắt khe trong đào tạo kỹ thuật.

Trong lễ trao bằng tốt nghiệp đợt 1 vừa qua, Đại học Bách khoa Hà Nội đã chính thức vinh danh hơn 3.000 tân kỹ sư, cử nhân. Tuy nhiên, nhìn vào bảng thống kê xếp loại, có thể thấy một thực tế đặc trưng của ngôi trường kỹ thuật hàng đầu này: số lượng sinh viên đạt loại xuất sắc chỉ chiếm khoảng 3% (93 sinh viên), loại giỏi chiếm 16% (474 sinh viên), trong khi đại đa số nằm ở mức khá với 68% (2.048 sinh viên) và khoảng 13% đạt loại trung bình.

Vì sao tỷ lệ tốt nghiệp xuất sắc tại Bách khoa lại “hiếm”?

Nhiều người thường đặt dấu hỏi khi so sánh tỷ lệ này với các trường đại học khối ngành kinh tế, nơi tỷ lệ giỏi, xuất sắc thường cao hơn đáng kể. GS Vũ Văn Yêm, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, đã đưa ra những lý giải xác đáng về sự khác biệt này.

Trước hết, mỗi chương trình đào tạo đều có đặc thù riêng. Đối với khối kỹ thuật, chuẩn đầu ra không chỉ nằm ở điểm số mà còn ở khả năng vận dụng lý thuyết vào thực tiễn phức tạp. Cấu trúc môn học nặng về tư duy logic, tính toán chính xác và yêu cầu khắt khe trong thực hành khiến việc đạt điểm tuyệt đối trở nên khó khăn hơn.

GS Yêm nhấn mạnh: “Đầu vào của các trường có thể tương đương, thậm chí điểm chuẩn của Bách khoa ở nhiều ngành cao hơn, nhưng không đồng nghĩa tỷ lệ tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc sẽ cao. Điều này phụ thuộc vào yêu cầu chương trình đào tạo, mục tiêu sản phẩm đầu ra và chiến lược phát triển của mỗi trường”.

Giá trị thực tế: Khi xếp loại không nói lên tất cả

Một nghịch lý thú vị là dù tỷ lệ xuất sắc thấp, nhưng giá trị thương hiệu của tấm bằng Bách khoa trên thị trường lao động lại cực kỳ cao. Minh chứng rõ nhất là tỷ lệ sinh viên có việc làm ngay sau khi ra trường luôn duy trì ở mức ấn tượng, từ 93-95% tùy năm.

Tiềm năng của sinh viên loại Khá

Với hơn 20 năm kinh nghiệm công tác, GS Vũ Văn Yêm khẳng định những sinh viên tốt nghiệp loại khá của trường hoàn toàn có đủ năng lực để theo đuổi các bậc học cao hơn như thạc sĩ, tiến sĩ tại các quốc gia phát triển. Điều này cho thấy mức “Khá” tại Bách khoa thường tương đương với trình độ chuyên môn rất vững vàng trong thực tế.

Cơ hội cho nhóm tinh hoa

Đối với nhóm sinh viên xuất sắc, cánh cửa trở thành giảng viên nguồn của trường luôn rộng mở. Tuy nhiên, đây là cuộc đua khốc liệt khi các ứng viên phải đáp ứng những tiêu chí khắt khe về năng lực nghiên cứu, trình độ tiếng Anh và cam kết học thuật dài hạn.

Lời khuyên cho tân kỹ sư: Đừng để tấm bằng trở thành “điểm dừng”

Trong lời nhắn nhủ tới các tân cử nhân, GS Vũ Văn Yêm đã đưa ra một góc nhìn sâu sắc về thành công: Thành công không đo bằng chức danh hay thu nhập, mà bằng giá trị thực sự tạo ra cho cộng đồng.

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, tinh thần “học tập suốt đời” là chìa khóa duy nhất để không bị đào thải. Tấm bằng tốt nghiệp chỉ là điểm khởi đầu, là “giấy thông hành” để các bạn bước vào một hành trình học tập lớn hơn ngoài xã hội.

Đặc biệt, GS Yêm kỳ vọng thế hệ trẻ sẽ nuôi dưỡng khát vọng đổi mới sáng tạo, hiện thực hóa giấc mơ về những sản phẩm “Make in Vietnam” đủ sức cạnh tranh toàn cầu, đưa vị thế khoa học công nghệ Việt Nam vươn tầm quốc tế.

Bạn nghĩ sao về việc đánh giá năng lực sinh viên qua xếp loại tốt nghiệp? Liệu một tấm bằng loại Khá ở trường kỹ thuật có giá trị hơn bằng Xuất sắc ở các ngành khác? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận!